Psychoterapeuta

Każdy człowiek wzrasta w określonym kontekście społecznym – czyli w systemie. System wykształca i przekazuje wiele przekonań dotyczących życia – (czyli jak należy postępować i co jest w życiu ważne), świata (czy jest dobry i bezpieczny, czy zagrażający i zły), relacji (jak się je tworzy i podtrzymuje), ról społecznych i płci (co to znaczy być kobietą i mężczyzną), bycia rodzicem, stosunku do pieniędzy itd. Podstawowym systemem dla każdej osoby jest rodzina a w niej często istnieją określone mity, tematy tabu, traumy. Terapia systemowa zakłada, że historia naszej rodziny i społecznego otoczenia ma na nas wpływ – czasem większy niż się spodziewamy. Są wzorce i przekazy, które są inspirujące i wspierające, ale są też takie, które skutecznie ograniczają i powodują cierpienie. W tym sensie psychoterapia systemowa zakłada, że trudności psychiczne jednostki mają swoje źródło w zakłóceniach systemu.

Założenia terapii systemowej są bardzo przydatne w rozwiązywaniu problemów jednostek oraz par i rodzin. Jednostkom pozwalają zauważyć w jaki sposób ich indywidualny problem związany jest z jej otoczeniem i systemem, w którym żyje. Dosyć często rodziny mają tendencje do poszukiwania „kozła ofiarnego” czyli winnego problemów. Systemowe myślenie raczej oscyluje wokół poszukiwania zrozumienia jak funkcjonowanie systemu doprowadziło do powstania objawu. To pozwala wyjść poza „szukanie winnego” czy zastanawianie się „kto zaczął” albo „kto jest tym złym”. Staje się to wtedy podróżą w kierunku poszukiwania rozumienia jak problem powstaje między ludźmi.

Psychoterapia psychodynamiczna zwraca się ku wnętrzu człowieka, po to aby badać i odkrywać w jaki sposób działa psychika. Jest to forma terapii skoncentrowana na głębokim zrozumieniu nieświadomych procesów i mechanizmów, które wpływają na nasze myśli, uczucia i zachowania. Jej fundamentem jest przekonanie, że wiele trudności i trudnych emocji ma swoje źródło we wcześniejszych doświadczeniach z dzieciństwa, które ukształtowały nasze schematy myślenia i reakcje emocjonalne. Terapeuta pomaga pacjentowi odkryć te ukryte np. konflikty, motywacje oraz nieuświadomione wzorce, które wpływają na jego codzienne życie, relacje i samopoczucie.

Praca w ramach psychoterapii psychodynamicznej dotyczy głównie zgłębiania źródeł problemów i ich związku z nieuświadomionymi procesami psychicznymi. W trakcie terapii pacjent uczy się doświadczać własnych emocji, rozpoznawać impulsy i konflikty, a także ich wpływ na relacje z innymi ludźmi. Terapeuta wspiera pacjenta w procesie refleksji nad własnym życiem, wspólnie analizując powtarzające się schematy i reakcje, co pozwala na wypracowanie zdrowszych mechanizmów radzenia sobie z trudnościami.

Praca w tym modelu zazwyczaj odbywa się w regularnych 50-minutowych sesjach, Może mieć charakter długoterminowy, co pozwala na eksplorowanie różnorodnych obszarów ważnych dla pacjenta, co jak potwierdzają badania – prowadzi do trwałej zmiany charakteru. Terapia może też mieć formę pracy określonej w czasie – z jasnym terminem zakończenia – wtedy praca dotyczyć będzie jednego konkretnego, określonego problemu. Kluczowym elementem terapii jest relacja terapeutyczna oparta na zaufaniu i otwartości, która umożliwia pacjentowi bezpieczne eksplorowanie trudnych tematów. W trakcie terapii pacjent stopniowo zdobywa większą świadomość siebie, co pozwala na wprowadzanie pozytywnych zmian i lepsze funkcjonowanie zarówno na poziomie emocjonalnym, jak i w relacjach z innymi.

Jest to nurt psychoterapii,  rozwijający się od lat 60-tych ubiegłego wieku w Kanadzie, USA i krajach Europy Zachodniej, a od 2008 roku również w Polsce.  Podejście to pojawiło się w wyniku braku satysfakcji z efektów i czasu trwania terapii psychoanalitycznej oraz potrzeby zbadania i zrozumienia jakie interwencje w relacji terapeutycznej przynoszą realną, możliwą do oceny zmianę u pacjenta. Twórca tego podejścia Habib Davanloo, w oparciu o precyzyjną obserwację nagrań wideo sesji terapeutycznych wypracował nowatorską metodę terapii pozwalającą na osiągniecie głębokich i trwałych zmian wewnątrzpsychicznych w relatywnie krótkim czasie. Teoretyczne podstawy ISTDP oparte są na założeniach psychoanalitycznych oraz teorii przywiązania Johna Bowlby’ego, zintegrowanych ze współczesną wiedzą neurobiologiczną.

Terapia w tym rozumieniu jest:

intensywna – uwaga pacjenta jest natychmiast koncentrowana na problemie,
krótkoterminowa – zmierzamy najkrótszą drogą do osiągnięcia zmiany,
dynamiczna – koncentrujemy się na rozumieniu i rozwiązywaniu wewnętrznego konfliktu pacjenta

Dlatego w pracy ISTDP zwracam uwagę nie tylko na słowa, które pacjenty wypowiada w czasie sesji, ale również na reakcje i sygnały płynące z ciała. W związku z tym każda sesja jest nagrywana w formacie obraz i dźwięk – by mogły służyć mi do głębszej analizy – i budowania jeszcze bardziej intensywnych sesji.

ISTDP zakłada aktywną rolę zarówno terapeuty jak i pacjenta.- tak by ten drugi stawał się coraz bardziej aktywnym uczestnikiem terapii. Dlatego tez dosyć często pacjent słyszy pytanie: w czym aktualnie potrzebuje on pomocy. To pozwala widzieć w jakim miejscu jest realnie pacjent, z czym się aktualnie mierzy a co zdezaktualizowało się w stosunku do pierwotnie deklarowanego problemu.

Ważnym elementem tej pracy jest również uczenie pacjenta rozpoznawania  charakterystycznych mechanizmów obronnych, które nie pozwalają doświadczać własnych uczuć i potrzeb.

Efektem udanej terapii jest: rozumienie przez pacjenta procesów, które uruchamia, umiejętność patrzenia na swoje reakcje w kategoriach trójkąta konfliktu (uczucie/lęk/obrona) zdolność pacjenta do monitorowania swojego lęku i regulowania go w zdrowy sposób, świadoma rezygnacja z obron, możliwie pełne doświadczanie swoich pragnień i uczuć oraz umiejętność wyrażania ich (jeżeli pacjent tego chce) w konstruktywny sposób.

Niezależnie od tego w jakiej branży pracujesz, niezależnie czym się zajmujesz w życiu – zapewne zauważasz, że dobra komunikacja to podstawa efektywnej współpracy w zespole. W tym kontekście dobrze jest kiedy ludzie wiedzą czego nawzajem od siebie potrzebują, co tej komunikacji sprzyja, a co może ją skutecznie blokować. W związku z tym mam dla Ciebie propozycję w postaci narzędzia Insights Discovery. Nie jest to propozycja terapeutyczna, ale rozwojowa.

Jest to model psychometryczny oparty na teorii typów osobowości Carla Gustava Junga. Narzędzie to identyfikuje indywidualny styl funkcjonowania, preferencje komunikacyjne i wzorce zachowań. Aby czytelnie i przystępnie opisać merytoryczne podstawy – model został wpisany w kolorowy interfejs. Cztery kolory (czerwony, żółty, zielony i niebieski) opisują charakterystyczne elementy odmiennych stylów myślenia i działania.

Język Insights Discovery nie szuka odpowiedzi na pytanie co jest lepsze, co gorsze, ale daje możliwość znalezienia odpowiedzi, na pytanie – jak w oparciu o moje naturalne preferencje będę realizował zadania, które przede mną stoją, co sprzyja dobrej komunikacji, a co ją utrudnia. Model Insights Discovery daje możliwość lepszego zrozumienia siebie, ale też przez to otwiera możliwość lepszego rozumienia potrzeb innych osób – co przekłada się na efektywność pracy całego zespołu.